TOWARZYSTWO MIŁOŚNIKÓW ARCHITEKTURY REGIONALNEJ

Chcąc przywrócić indywidualny charakter naszego miasta i utrwalić historię tego niezmiernie ciekawego miejsca, należałoby zastanowić się, który z elementów jest najistotniejszą częścią tego urbanistycznego "organizmu". Biorąc pod uwagę początki powstania osady i hierarchię wartości zabytków, najważniejszym wydaje się być sprawa "Zamku Jana". Podstawą tego wyboru jest przede wszystkim data powstania obiektu i z tej racji możliwość rywalizacji Piskiego Zamku z innymi najważniejszymi zabytkami w regionie. Działania w kierunku ekspozycji fundamentów zamku spowodowałyby przywrócenie miastu jego szlachetnego rodowodu. Indywidualny charakter miasta, którego centralnym punktem od wieków był zamek, przez ostanie lata został niestety skutecznie zatarty.  Oddanie szacunku temu miejscu, powinno wiązać się z potrzebą pielęgnacji i promowania jego historycznego wizerunku. Rewitalizacja tego terenu "pozamkowego" jak i całego miasta wykonana z perspektywy bogatej historycznie przeszłości, zdecydowanie przywróciła by miastu jego rangę, a na mapie mazurskich szlaków pojawiłby się niezmiernie atrakcyjny punkt turystyczny.

W złożonej problematyce zagospodarowania terenu zamku istotnym elementem są rozwiązania funkcjonalne najbliższej jego okolicy. O ile, kontrowersyjną wydaje się sprawa tego co powinno powstać w miejscu zamku, to niepodważalna jest kwestia tego, iż powinna być to "po wsze czasy" jedna kompleksowa działka. Teren należałoby traktować jako nierozerwalny element urbanistyki miasta. Przez 500 lat zamek był główna dominantą miasta i należałoby uszanować to w koncepcjach dotyczących tego terenu.

Zagospodarowanie przestrzeni wokół narysu zamku powinno się rozpatrywać mając na uwadze następujące aspekty:

1. Jednolita forma działki zamku z ekspozycją zmieniających się na przestrzeni lat jego murów.
2. "Komunikowanie" się z tym terenem od frontu czyli od bramy wjazdowej zamku - rewitalizacja ulicy zamkowej.
3. Zaprojektowanie odpowiedniego dystansu wokół murów zamku dla jego prawidłowego funkcjonowania i ekspozycji.
Zapewnienie terenów dodatkowych poza obrysem zamku dla zabezpieczenia zaplecza ewentualnych inwestycji w tym terenie.
5. Projektując zagospodarowanie tego atrakcyjnego terenu należałoby pamiętać o potrzebie otwierania się miasta w kierunku rzeki Pisy.
6. Odnowienie kamienic i pierzei będących w najbliższym otoczeniu zamku, w celu przywrócenia wyglądu tego miasta z lat jego świetności z początku wieku XX.
7. Budowa  bezpośredniej komunikacji między placem Daszyńskiego a placem Zamkowym.
8. Wytworzenie komunikacji miedzy centrum miasta z niedostępnymi terenami zachodniego nabrzeża Pisy za mostem kolejowym. Budowa takich przejść pod nasypem uatrakcyjniłaby również obszar zamku. Umiejscowienie szlaku pieszego w sąsiedztwie tego terenu spowodowałoby zatarcie wrażenia usytuowania zamku na zapleczu centrum. Byłby on od tej pory integralną częścią, atrakcyjnego turystycznie, "ciągu pieszego" biegnącego w kierunku jeziora Roś.
9. Stworzenie dróg i parkingów będącym zapleczem do inwestycji na terenie zamku i odbudowanych kamienic przy ulicy Kościuszki i Gizewiusza.
10. Rozważając potrzebę zbudowania w Piszu portu jachtowego, należało by wziąć pod uwagę fakt, że teren w okolicy zamku jest jednym z ostatnich, które spełniają warunki korzystnego położenia takiej inwestycji. Jak pokazuje przykład miejscowości takich jak Ruciane-Nida, Mikołajki, usytuowanie przystani w sąsiedztwie centrum znacznie wpływa na rozwój ekonomiczny i atrakcyjność turystyczną mazurskich miast.

rozwiązania niezbędne

* Priorytetem w rozwiązywaniu sprawy zagospodarowania terenu zamkowego jest potrzeba wypracowania odpowiednich podziałów geodezyjnych i wykonania odpowiednich zapisów planu miejscowego zgodnego z odpowiednią ekspozycją tego zabytku i jego jednolitości. Prace te wspierane powinny być szczegółowymi badaniami archeologicznymi i konkursami architektonicznymi na rozwiązania poszczególnych stref tego strategicznie ważnego dla miasta obszaru. 
* Integracja  terenów sąsiadujących bezpośrednio z zamkiem jest kolejnym krokiem w  kierunku usprawnienia funkcjonowania zachodniego nabrzeża rzeki Pisy. Obszar oznaczony na rysunku (nr.37) numerem 3 jest atrakcyjnym terenem inwestycyjnym lecz następuje tu potrzeba bezpośredniego skomunikowania go z placem zamkowym i centrum miasta (przejścia drogowe i piesze pod nasypem kolejowym). Wpłynie to na ożywienie tego obszaru i kolejnych terenów w kierunku jeziora, jak też rzutować będzie na zwiększenie atrakcyjności strefy oznaczonej numerem 2 (plac zamkowy).   

Rys.37. Mapa śródmieścia Pisza z oznaczeniem strategicznych terenów dla rozwoju miasta. 

koncepcja zagospodarowania

Biorąc pod uwagę powyższe założenia, powstał uproszczony szkic koncepcyjny tego terenu, który mógłby posłużyć jako "podkład" do dyskusji, związanej z przywróceniem miastu jego pierwotnego układu urbanistycznego, form architektonicznych i rekultywacją terenów wokół zamku.

Rys.Koncepcja zagospodarowania  - projekt T. Kamiński  [2005]

Zabytek jakim są mury zamku, leżące 20 cm pod ziemią, mimo iż nie spełnia już (istotnej w swoim czasie) roli militarnej i nie czyni posługi dla miasta, może - po odpowiedniej ekspozycji - wpłynąć zaskakująco na rozwój  teraźniejszego Pisza. "Wskrzeszenie" tego terenu i wypracowanie planu dla jego właściwego funkcjonowania, poprzez uszanowanie historycznej przestrzeni, może znacząco poprawić "oblicze" naszego miasta.

architekt Tomasz Kamiński.
.